ကျွန်ေတာ်နှင့် Teen Magazine ၏ Cyber Bullying အေြကာင်း အင်တာဗျူး

ကျွန်ေတာ်နှင့် Teen Magazine ၏ Cyber Bullying အေြကာင်း အင်တာဗျူး

- သူရဿဝါ -

ြပီးခဲ့တဲ့ [၁]လပိုင်း တုန်းက ကျွန်ေတာ့်ရံုးကို Teen မဂ္ဂဇင်းက သတင်းေထာက် ေနလွင် ဖုန်းဆက် လာပါတယ်။ Teen’s Opinion ကဏ္ဍအတွက် အင်တာဗျူး လုပ်ချင် ပါတယ်တဲ့။ သူ ေဆွးေနွးချင်တဲ့ ေခါင်းစဉ်က Cyber Bullying ပါ။ အဲဒီ အေြကာင်းကို ဒီနုိင်ငံမှာ လူသိပ် မသိြက ေသးပါဘူး။ ေြဖေပးရမယ့် ကျွန်ေတာ် ကိုယ်တိုင်ေတာင် ဇေဝဇဝါနဲ့။ Cyber Bullying အေြကာင်းကို ေသချာ ေြဖနိုင်ဖို့ စာေတွြပန်ရှာ ဖတ်လိုက် ရပါေသးတယ်။ တစ်ေန့က မဂ္ဂဇင်း ထွက်လာပါတယ်။ ဒါေြကာင့် ကျွန်ေတာ် အခုအဲဒီပိုစ့်ကို ြပန်တင်ေပး လိုက်ပါတယ်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လထုတ် Teen Magazine ရဲ့ Teen’s Opinion ကဏ္ဍမှာ ကျွန်ေတာ်နဲ့ လူငယ် စာေရး ဆရာမ ဇူးဇူးမွန်တို့ကို Cyber Bullying အေြကာင်း ေဆွးေနွးထားတာပါ။ ဖတ်ြကည့်ြကပါဦး။

Cyber Bullying

နည်းပညာ ဖွံ့ြဖိုးတိုးတက် လာတာနဲ့အမှျ နည်းပညာရဲ့ ေနာက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျုိးေတွ ကလည်း အရိပ်လို ကပ်ပါလာ ေတာ့တာပါ။ Online User ေတွ အများစုက Social Network Site ေတွကို ေန့စဉ် အသံုးြပု ေနသူေတွ များပါတယ်။ Social Network Site ေတွက စိတ် ေကျနပ်မှုေတွ ေပးစွမ်းနိုင်သလို တစ်ခါတစ်ရံမှာ စိတ်အေနှာင့် အယှက်လည်း ြဖစ်ေစ နိုင်ေသး တာပါ။ Social Network Site ေတွမှာ ကျူးလွန်ြကတဲ့ ဒုစရိုက်မှု၊ မသမာမှု၊ အနိုင်ကျင့် ဗိုလ်ကျမှု ေတွက ဗဟုသုတ ြကွယ်၀တဲ့ လူြကီးေတွနဲ့ လူလတ်ပိုင်းေတွကို မထိခိုက်လှေပမယ့် အသိဉာဏ် နုနယ်တဲ့ လူငယ်ေလးေတွရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ရုပ်ပိုင်း ဆုိင်ရာေတွကို ထိကပါး ရိကပါး လုပ်လာ ြကတာ ေတွ့ရပါတယ်။ အဲဒါေြကာင့် Cyber Bullying ဆိုတဲ့ Topic နဲ့ ပတ်သက်လို့ ကဗျာဆရာ သူရဿဝါနဲ့ မျုိးဆက်သစ် စာေရးဆရာမ ဇူးဇူးမွန်တို့ကို ေမးြမန်းေဖာ်ြပေပး လိုက်ပါတယ်။

သူရဿ၀ါ

Online လုပ်ငန်း တစ်ခုမှာ တာ၀န် ထမ်းေဆာင် ေနသလို ကဗျာေတွလည်း ေရးြဖစ် ေနတဲ့ သူရဿ၀ါက teenage ေတွြကားက Cyber Bullying ြဖစ်ရပ်ေတွ အေပါ် သေဘာထားနဲ့ ပတ်သက် လို့ေတာ့

“နိုင်ထက်စီးနင်း လုပ်တယ်ဆိုတာ ဘယ်ေနရာမှာမှ မေကာင်းပါဘူး။ Cyber Bullying ြဖစ်လို့ Online ေပါ်မှာ ြဖစ်တာပဲ ဆိုြပီး ေပါ့ေပါ့တန်တန် သေဘာထားလို့ မြဖစ် ဘူးေလ။ ဒါက အြပုအကျင့် ခံရသူရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို အများြကီး ထိခိုက်မှု ြဖစ်သွားနိုင်တဲ့ ကိစ္စပါ။ Online Culture ဟာ တြဖည်းြဖည်းနဲ့ ကျယ်ြပန့်လာြပီ ဆိုေတာ့ Cyber Bullying ဟာလည်း အေရး ထားရမယ့် ကိစ္စတစ်ခု ြဖစ်လာပါြပီ။ နိုင်ငံတကာမှာ ဒါကို ဥပေဒ တစ်ရပ် ထုတ်ြပီး အေရး ယူတာေတွေတာင် ြဖစ်ေနပါြပီ။ ကျွန်ေတာ်တို့ ဆီမှာေတာ့ Cyber Bullying ကို သိပ်ြပီး မြကံုြက ေသးေပမယ့် အခုလို Social Network ေတွ ေခတ်စား လာတာနဲ့ အမှျ Social Network ေတွ ေပါ်မှာ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ Group အစြပုြပီး ဒီကိစ္စ ေတွဟာလည်း မလွဲမေသွ ြဖစ်လာ နိုင်တယ်လို့ ကျွန်ေတာ် ထင်တယ်။

ြပီးခဲ့တဲ့နှစ် အနည်းငယ်ကဆို Houghton ဆိုတဲ့ ဆယ့်ရှစ်နှစ် အရွယ် ေကျာင်းသားေလး တစ်ေယာက်ဟာ Facebook မှာ သူ့အတန်းေဖာ် တစ်ေယာက်ကို Cyber Bullying ြပုလုပ်ခဲ့လို့ ေထာင်ဒဏ် သံုးလ အြပစ် ေပးခံရတယ်လို့ ြကားဖူးပါတယ်။ ဒါဟာ မေကာင်းတဲ့ လက္ခဏာ ြဖစ်ပါတယ်။ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ အင်တာနက် သံုးတာလည်း လူငယ် လူရွယ်ေတွ များတဲ့အတွက်  Cyber Bullying ဘာေြကာင့်ြဖစ်တယ်၊ ဘယ်လို ဆိုးကျုိးေတွ ြဖစ်ေပါ် လာနိုင်တယ် ဆိုတာမျုိး ေတွကို လူငယ်ေတွက စြပီး ေလ့လာြကဖို့နဲ့ Cyber Bullying ေတွ ြဖစ်မလာေအာင် ေစာင့်ထိန်း ြကဖို့ လိုတယ်။ တစ်ခါတေလမှာ ကိုယ်တိုင်ေတာင် မသိလိုက်ဘဲ ကိုယ်က သူများကို Cyber Bullying လုပ်မိတာမျုိးလည်း ြဖစ်ချင် ြဖစ်ေနတတ်တယ်။

ဒီေတာ့ ကျွန်ေတာ်တို့ဆီမှာလည်း နားလည် တတ်ကျွမ်းတဲ့ ပညာရှင်များက Cyber Bullying ကုိ လူအများ နားလည်ေအာင် ကျယ်ကျယ်ြပန့်ြပန့် ေဆွးေနွး ေရးသားြပီး ဒီကိစ္စ မျုိးေတွ ြဖစ်မလာေအာင် ြကိုတင်တားဆီး ေပးြကမယ်ဆိုရင် ေကာင်းမယ်လို့ ကျွန်ေတာ် အြကံ ြပုချင်ပါတယ်”

လို့ ေြပာပါတယ်။

Social Networking Website ေတွမှာ ြကံုေတွ့ ေနရတဲ့ လူမှုေရး တိုက်ခိုက်မှုေတွနဲ့ ပတ်သက် လို့လည်း သူရဿဝါက

“ကျွန်ေတာ် ကိုယ်တုိင် တိုက်ခိုက် ခံရတာမျုိး မဟုတ်ေပမယ့် အနီးစပ်ဆံုး ကိုယ်ေတွ့လို့ ေြပာလို့ရတဲ့ လူမှုေရး တိုက်ခိုက်မှုေတွ ြကံုရဖူးတယ်။ အဲဒါမျုိးကျေတာ့ ကျွန်ေတာ် ေြပာခဲ့သလို Blog Post ေတွမှာ Comment ေတွ အြပန်အလှန် ေပးြပီး အေချအတင် ေဆွးေနွးရင်း ရန်ြဖစ် ြကတဲ့ပံုစံမျုိးနဲ့ မတူေတာ့ဘဲ ရည်ရွယ်ချက်ချင်း အများြကီး ကွာြခားသွားြပီ။ တိုက်ခိုက်တဲ့ သူက တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ သူအေပါ်မှာ ြကီးေလးတဲ့ ြပင်ပဖိအား သက်ေရာက်မှုေတွ ခံစားေစချင်တဲ့ သေဘာ၊ နာမည် ပျက်ေစချင်တဲ့ သေဘာ၊ ကိုယ်တိုက်ခိုက် လိုက်တဲ့ သူရဲ့  လူမှုေရး၊ စီးပွားေရး နယ်ပယ်ေတွ အထိပါ ထိခိုက်နစ်နာ ေစချင်တဲ့ သေဘာထားေတွ ပါသွားြပီဗျ။

ကျွန်ေတာ်တို့နဲ့ Donation အတူ လုပ်ေနကျ အစ်ကိုလို ခင်တဲ့ သူငယ်ချင်း တစ်ေယာက် လည်း အဲဒီလို တိုက်ခိုက်တာ ခံရဖူးတယ်။ မိန်းကေလးလို့ ယူဆရတဲ့ လူတစ်ေယာက်က အဲဒီ အစ်ကိုဟာ မိန်းကေလးေတွကို ဖျက်ဆီးပါ တယ်ဆိုတဲ့ ပံုစံမျုိးနဲ့ အဲဒီ အစ်ကိုရဲ့ မှတ်ပံုတင် နံပါတ်ေတွ၊ E-mail Account ေတွ၊ ေနရပ်လိပ်စာ ေတွအထိ ေရးချြပီး Social Network တစ်ခုေပါ် Post လုပ်တာပါ။ ဒါမျုိး ြကံုလာလို့ ေြဖရှင်းချင် တယ်ဆိုရင်ေတာ့ အေကာင်းဆံုး နည်းလမ်းက မှန်သည်၊ မှားသည် ဘာမှ မတံု့ြပန်ဘဲ တိတ်တဆိတ် ေနလိုက်တာ အေကာင်းဆံုး ပါပဲ။ ကိုယ်က ြပန်တုံ့ ြပန်ေချပလိုက်၊ တစ်ဖက်က ထပ်ြပီး ေြပာလိုက်နဲ့ ြဖစ်ေနြပီဆိုရင် ပိုြပီး နာမည်ြကီးဖုိ့ပဲ ရှိေတာ့တယ်။ အဲဒီအခါ ကျရင် တိုက်ခုိက်လိုက်တဲ့ သူရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ေအာင်ြမင်သွားြပီလို့ ေြပာလို့ရတယ်။

အဲဒီ အစ်ကိုတုန်းကလည်း ကျွန်ေတာ် ဒီလုိပဲ ေြပာခဲ့တာပဲ။ ဒါမျုိးကိစ္စေတွက အခု ေနာက်ပိုင်း ခဏ ခဏကို ြဖစ်လာတာ ေတွ့ရတယ်။ ြပည်တွင်းေရာ၊ ြပည်ပေရာေပါ့။ များေသာ အားြဖင့် ေတွ့ရ၊ ဖတ်ရတဲ့ Online ေပါ်က လူမှုေရး တိုက်ခိုက်မှု အများစုကေတာ့ သိပ်ြပီး ကျုိးေြကာင်း ခိုင်လှုံမှု မရှိြကပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ေအာင်ြမင်သွားတာက များပါတယ်။ ဘာလို့လဲ ဆိုေတာ့ အင်တာနက် သံုးတဲ့သူ အများစုက ဒီလို သတင်းမျုိး တစ်ခု ထွက်လာြပီ ဆိုရင် ဖတ်ြပီးတာနဲ့ သတင်းေတွက ပိုြပန့်ကားြပီး အင်တာနက် မသံုးတဲ့ လူထု ြကားထဲကိုပါ ပျံ့နှံ့ သွားတတ်တယ်။ ဒါမျုိးေတွ ြမင်ရပါများေတာ့ အဲဒါေတွက အင်တာနက် သံုးတဲ့ သူေတွြကားမှာ မရှိမြဖစ် Online Culture တစ်ခုြဖစ်လာတဲ့ အေနအထားလို့ေတာင် ေတွးမိပါတယ်”

လို့ ေြပာပါတယ်။

Social Networking Website ေတွမှာ ကိုယ့်ရဲ့ခံစားချက်ေတွ၊ မေကျနပ်ချက်ေတွ [ဒါမှ မဟုတ်] တြခားသူရဲ့ အားနည်းချက်၊ ချုိ့ယွင်းချက်နဲ့ အြပစ်ေတွ အေြကာင်း ေရးဖူးလားလို့ ေမးေတာ့

“ကျွန်ေတာ့်ရဲ့ လတ်တေလာ စိတ်ခံစားမှု တချုိ့ကို Facebook Wall ေပါ်မှာ တစ်ခါ တစ်ခါ ချေရးြဖစ်တယ်။ တစ်စံုတစ်ေယာက်ေြကာင့် စိတ်အချဉ် ေပါက်ေနတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ေပျာ်စရာ၊ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ ခံစားချက် တစ်ခုခု ရှိေနတဲ့ အခါမျုိးမှာေပါ့။ အဲဒါေတွကို ေရးြဖစ်တယ်။ တြခားသူ တစ်ေယာက်ေယာက်ရဲ့ အားနည်းချက်ေတွ၊ အြပစ်ေတွ အေြကာင်းလည်း ေရးဖူးတာ ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ကျွန်ေတာ့်ရဲ့စိတ်ခံစားမှုေတွ အေြကာင်း ချေရးတဲ့ Facebook Wall ေပါ်မှာေတာ့ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါမျုိး ေရးတာက အဲဒီလူကို တိုက်ရိုက် ေြပာတာမျုိး မဟုတ်ဘဲ လူတကာကို တိုင်တည် သလိုြဖစ်ေနတယ်။ ကျွန်ေတာ်က အဲဒီလူနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ေနရာမှာ သူ့ကို ဦးတည်ြပီး တိုက်ရိုက် သွားေရးတာ။ ကျွန်ေတာ် သံုးေနကျ Social Network Site ေတွမှာ တစ်ခါတစ်ခါ ြကံုရတဲ့ စိတ်ပျက်စရာ ကိစ္စေတွ ရှိပါတယ်။ ဒါကလည်း အင်တာနက် သံုးခါစ အချိန်မှာတင် Social Network တစ်ခုခုထဲ ေရာက်လာြပီး အူလည်လည် လုပ်မိတဲ့ အချုိ့ User ေတွနဲ့ Cyber Bullying ြဖစ်ရပ်တစ်ခု ြဖစ်လာဖို့ ဦးတည်ြပီး သူများရဲ့ Blog Post တစ်ခုခုမှာ ဆိုးရွား ရမ်းကားတဲ့ Comment ေတွ အြမဲတမ်း ေရးတတ်တဲ့ [အြပင်မှာလို ဆိုရင်ေတာ့ ရန်စတာ ေပါ့ဗျာ] အဲဒီလူေတွ အေပါ်မှာ အေြခခံြပီး ြဖစ်လာတာပါ။ အဲဒါမျုိး ြကံုရတဲ့ အခါ ကျရင်ေတာ့ ကျွန်ေတာ့်ရဲ့ မေကျနပ်ချက်ေတွနဲ့ သူေြပာတဲ့ အထဲကေန ြပန်ဆွဲထုတ် ြပနိုင်တဲ့ သူ့ရဲ့ အားနည်းချက် အမှားေတွကို သူ့ရဲ့ Page မှာပဲ ြဖစ်ြဖစ်၊ Blog Post ေအာက်က Comment မှာပဲ ြဖစ်ြဖစ် ကျွန်ေတာ် ြပန်ေရးေပးခဲ့တယ်။ တစ်ခါ တေလ သူများေရးတဲ့ Blog Post မှာ ေ၀ဖန်ေရး ဆန်တဲ့ Comment မျုိး ကျွန်ေတာ် ေရးမိတဲ့အခါ ကျွန်ေတာ့်ဆီလည်း အလားတူ တံု့ြပန်မှု မျုိးေတွ ြပန်ေရာက် လာတာပါပဲ။ တိုက်ရိုက်ြကီး စာတစ်တန် ေပတစ်ဖွဲ့နဲ့ေတာ့ ကိုယ့် အေြကာင်း မေကာင်း ေြကာင်းေရာ၊ ေကာင်းေြကာင်းေရာ ေရးတာမျုိး မခံရဖူးပါဘူး”

လို့ သူရဿ၀ါက ေြဖပါတယ်။

သူရဿ၀ါက ေလာေလာဆယ် သံုးြဖစ်ေနတဲ့ Social Network Website ေတွနဲ့ ပတ်သက်လို့ေတာ့

“အခု ေနာက်ပိုင်းမှာေတာ့ အေတာ်များ များ သံုးြကတဲ့ Facebook ကို သံုးြဖစ်ပါတယ်။ အဲဒါ မသံုးရင် ေခတ်မမီသလို အေြပာခံရလို့ ေခတ်မီေအာင် သံုးပါတယ်။ ေနာက်ြပီး ၂၀၀၉ နှစ်လယ်ေလာက်မှာ စြပီး လူသံုး များလာတဲ့ Ning Social Site ကို သံုးပါတယ်။ Ning Site မှာ စာေတွ သွားေရးတာေလာက်ပဲ လုပ်ြဖစ်ေပမယ့် Facebook မှာေတာ့ တစ်ခါတေလ သူငယ်ချင်း ေတွနဲ့ ရိုက်ထားတဲ့ဓာတ်ပံုေတွ Share လုပ်ြဖစ်တယ်။ Notes ေတွ၊ ကဗျာေတွ တင်တယ်။ တစ်ခါတေလ ကိုယ့် Wall ေပါ်မှာ လတ်တေလာ ြဖစ်ေနတဲ့ စိတ်ခံစားချက် တချုိ့ ေရးြဖစ်တယ်”

လို့ ေြပာပါတယ်။

ဇူးဇူးမွန်

Messenger Journal မှာ တာ၀န် ထမ်းေဆာင် ေနတဲ့ သတင်းေထာက် တစ်ေယာက် လည်း ြဖစ်သလို မျုိးဆက်သစ် စာေရးဆရာမ တစ်ဦးလည်း ြဖစ်တဲ့ ဇူးဇူးမွန်က teenage ေတွြကားက Cyber Bullying ြဖစ်ရပ်ေတွ အေပါ် သေဘာထားနဲ့ ပတ်သက်လို့ေတာ့

“အနုိင်ကျင့် ခံရတယ် ဆိုတာ ဟိုးေခတ် အဆက်ဆက်ကတည်းက လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ေဆာင် လာခဲ့တဲ့ ယဉ်ေကျးမှု တစ်ခု ြဖစ်ေနြပီ ဆုိရင် ရမလားဘဲ။ Website ေတွထဲမှာမှ ဒီလို အနိုင်ကျင့် ခံရတာမှ မဟုတ်တာ။ တကယ် ကျွန်ေတာ်တို့ ကျင်လည်ေနတဲ့ ဩကာသ ေလာကြကီးမှာ ြဖစ်ပျက်ြကံုဆံု ေနရတာပဲေလ။ အင်အားြကီး သူက အင်အားနည်းသူကို၊ ြဒပ်ရှိ သူက မရှိသူကို၊ လက်နက် ရှိသူက မရှိသူကို၊ စိတ်ဓာတ်အင် အားြကီးသူက အင်အားနည်း သူကိုစတဲ့ ြကီးနိုင်ငယ်ညှဉ်း ဝါဒေတွနဲ့ “ကျားြဖစ်ရင် သမင်ကို စားရမယ်” ဆိုတဲ့ ၀ါဒကို လက်ကိုင်ထားြပီး ဒီေလာကမှာ ကျင်လည် ေနြကတာပဲ။

ဒါေပမဲ့ ရှင်သန်ေနတဲ့ ဘ၀ အချိန်တိုေလးမှာ ေကာင်းတာ၊ မေကာင်းတာကို ခွဲြခား သိြမင်ြကသူေတွ များြပား လာခဲ့ရင်ေတာ့ အနုိင်ကျင့် ခံရမှုေတွ ရပ်ဆိုင်းြပီး ေမှးမှိန် ေပျာက်ကွယ် သွားမှာပါ။ ဒီအနုိင်ကျင့်တယ် ဆိုတာ အရာတိုင်း ေကာင်းတာမှ မဟုတ်တာ။ ဒီလိုပဲ ကျွန်ေတာ် ြမင်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်း အဲဒီလို မလုပ်မိေအာင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိ အြမဲ ေပးေနရတယ်ဗျ။ သံသရာက တစ်ပတ်လည် တတ်တာကိုး”

လို့ ေြပာပါတယ်။

Social Networking Website ေတွမှာ ြကံုေတွ့ ေနရတဲ့ လူမှုေရး တိုက်ခိုက်မှုေတွနဲ့ ပတ်သက် လို့လည်း ဇူးဇူးမွန်က

“ကျွန်ေတာ့် ကိုယ်ေတွ့ မဟုတ်ေပမယ့် သူငယ်ချင်း တစ်ေယာက် ရင်ဖွင့်တာကို အြမဲတမ်း ြကားေနရလို့ ဒီေမးခွန်းကို ကျွန်ေတာ် သိပ်မေြဖချင်ဘူး။ ကျွန်ေတာ့် သူငယ်ချင်း ေကာင်မေလးက သူ့ရဲ့ ေကာင်မေလး တစ်ေယာက်ကို သူ့အေြကာင်းေတွ အြမဲတမ်း ရင်ဖွင့် ပါတယ်။ ေနာက်ေတာ့ သေဘာထား ကွဲရာကေန လမ်းခွဲ လိုက်ြကတယ်။ ဒါေပမဲ့ အင်တာနက်မှာ ေတွ့ြပီး တစ်ေယာက်နဲ့ တစ်ေယာက် ေြပာြကဆိုြကရင်း သူ့ရဲ့ လူမှုေရးနဲ့ ကိုယ်ေရး ကိုယ်တာ ကိစ္စေတွ တိုက်ခိုက် ခံရတာကို ြပန်ေြပာြပခဲ့တာ ေြကာင့်ပါ။

တစ်ခါတစ်ရံမှာ ကျွန်ေတာ် ထင်ြမင်မိတာက ြပဿနာတိုင်းရဲ့ အစက ကိုယ့်ေြကာင့် ချည်းပါပဲလို့၊ ကိုယ်က ေကာင်းေအာင်ေန၊ ကင်းကင်းရှင်းရှင်း ေနတတ်ဖို့ လိုတာေပါ့။ ေြပာရ ရင်ေတာ့ ၀ါးလံုးက ၀ါးလံုးြဖစ်ဖို့ လိုတာေပါ့ေနာ်။ ၀ါးြခမ်း ြဖစ်ခဲ့ရင်ေတာ့ ေနာက်ဆံုးမှာ တိုက်ခိုက် ခံရမှု၊ ရှုံးနိမ့်မှု ဆိုတာ ကျွန်ေတာ်တို့ အြမဲ ြကံုေတွ့ရမှာပါပဲ။ ဘာေြကာင့်လဲ ဆိုေတာ့ လူသားေတွ ြဖစ်ေနြကတာကိုး ဆိုတဲ့ အေတွး ၀င်ခဲ့ရင် ခုနက ေြပာခဲ့တာေတွက ြမူမှုန်ေလး ေလာက်ပါပဲ”

လို့ ေြပာပါတယ်။

Website ေတွမှာ ကိုယ့်ရဲ့ခံစားချက်ေတွ၊ မေကျနပ်ချက်ေတွ [ဒါမှ မဟုတ်] တြခားသူရဲ့ အားနည်းချက်၊ ချွတ်ယွင်းချက်၊ အြပစ်ေတွ အေြကာင်း ေရးဖူးလားလို့ ေမးေတာ့

“ကိုယ့်ရဲ့ ခံစားချက်ေတွ ကိုေတာ့ တစ်ခါမှ မေရးြဖစ် ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ ခံစားချက်ကို အများ သိေအာင် ေြပာမြပမိဘူး။ ဒါက အားနည်းချက် တစ်ခုပဲလား မသိပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ မေကျနပ်ချက် ေတွကို Website ေပါ် တင်ရတာလည်း မရှိခဲ့ဘူး။ Website ထဲမှာ ေရးတာထက် စာအုပ်ထဲမှာ ေရးရတာ ပိုအရသာ ရှိမယ်လို့ ြမင်တယ်ေလ။

အားလံုးနဲ့ ကွဲြပားရင် ကွဲြပား ေနမှာေပါ့။ ဒီလို တစ်ခါတစ်ရံ ေရးမှတ် ထားတာလည်း တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဇာတ်လမ်း ေကျာရိုးယူဖို့ အတွက် အေထာက်အကူ ရတယ်ဗျ။ ကိုယ်တိုင် ခံစားချက်၊ မေကျနပ်ချက်ေတွက တစ်ခါတစ်ရံ လှပတဲ့ အေြကာင်းေတွ ြဖစ်လာ ေစတယ်ေလ။ Website ဆိုတာ အချိန်ြပည့် [အိမ်မှာ မရှိတာေြကာင့်] ြကည့်ေနလို့မှ မရတာ။ စာအုပ်ဆိုတာ ကုိယ်က ဘယ်အချိန် ေကာက်ယူ ြကည့်ြကည့် ရတာေြကာင့်လည်း ြဖစ်မယ် ထင်ပါရဲ့။

ေနာက်ြပီး တြခားသူေတွရဲ့ အားနည်းချက်၊ ချွတ်ယွင်းချက်ေတွကို ေြပာြပ၊ ေထာက်ြပ ရတာ ကျွန်ေတာ့် အတွက်ေတာ့ စိတ်ပင်ပန်းစရာ တစ်ခုပဲဗျ။ သူများ အြပစ်ေတွ ကိုလည်း တစ်ခါမှ မေရးခဲ့ဖူးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဦးေနှာက် ထဲမှာေတာ့ “ငါ ဒီလို မလုပ်ရဘူး” “ငါသာဆိုရင်” စတဲ့ အေတွးမျုိး ၀င်မိခဲ့ တာေတာ့ ရှိတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ေလာကမှာ တစ်ခါတစ်ရံ မှားတယ်ထင်တဲ့ အေြကာင်းအရာ ေတွက တြခားေသာ သူေတွအတွက် မှန်ချင်မှန် ေနလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ အေြကာင်း အရာ တစ်ခုက ေခါင်းထဲေရာက်ေရာက် လာခဲ့တာေြကာင့် မေရးချင်ခဲ့တာ ေနမှာပါ။ ကျွန်ေတာ်က ဆိုးတယ်ဗျ။ တစ်ခါတစ်ရံ သူများက မေကာင်းပါဘူး ေြပာေန ရက်နဲ့ေတာင် ကိုယ်က ေကာင်းတယ် ဆိုတဲ့ အေတွး ၀င်၀င်ေနတာေပါ့”

လို့ ေြဖပါတယ်။

“Teen’s Opinion ကဏ္ဍ” ကိုဖတ်ြပီး မှတ်သားစရာေလး တစ်ခု ကျန်ခဲ့ မယ်ဆိုရင် ေြဖြကား ေပးတဲ့ အနုပညာရှင် များနဲ့ Teen Magazine အဖွဲ့သား များက ေကျနပ်ပီတိ ြဖစ်ရ မှာပါ။       

ေနလွင်

အဲဒါပါပဲ။ ဒီေဆာင်းပါးကိုဖတ်ြပီးေတာ့ Cyber Bullying အေြကာင်းကို ကိုယ်ကတဆင့် အြခားသူ ေတွလည်း သိေအာင် ြဖန့်ေဝေပးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အဲဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အြကံြပုချက်ေတွ၊ ေဆွးေနွးမှုေတွကိုလည်း Forum ေတွမှာ အေရးတယူ အချိန်ေပး ေဆွးေနွး လာြကမယ်လို့ ေမှျာ်လင့်ပါတယ်။ ေကျးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

၁၆ - မာ့ချ် - ၂၀၁၁

ဖူးငံုဆယ်ေကျာ်သက်မဂ္ဂဇင်း

အမှတ် [၁၀၀] ၊ မတ် ၂၀၁၁ ခုနှစ်